علایم پوکی استخوان در زنان

پوکی استخوان چیست؟

پوکی استخوان وضعیتی است که استخوانها در نتیجه از بین رفتن بافت های استخوانی و کاهش تراکم استخوان ، ضعیف و شکننده می شوند. این وضعیت اغلب با شکستگی استخوان به طور خود بخود و یا با کوچکترین ضربه همراه است. در بسیاری از موارد زنان و افراد مسن به دلیل پوکی استخوان در ناحیه ستون فقرات، لگن، مچ دستان و…دچار شکستگی های جدی می شوند. بدلیل اینکه پوکی استخوان در خانمها شایعتر بوده و بسیاری از زنان بعد از دوران یائسگی دچار پوکی استخوان می شوند ، بسیاری خنمها در طی مراقبت های قبل از یائسگی جهت پیشگیری از این روند به بهترین پزشکان منتخصص زنان مراجعه می کنند.

چرا زنان بیشتر از مردان دچار پوکی استخوان می شوند؟

تحقیقات نشان می دهد که پوکی استخوان در زنان شایع تر از مردان است. یکی از دلایل آن سبک تر و ظریف تر تر بودن استخوان های زنان است. اما مهمترین عاملی که باعث پوکی استخوان بیشتردر زنان می شود، یائسگی است. در دوران یائسگی و بعد از آن ، تولید هورمون استروژن و پروژسترون در بدن زنان دچار افت شدیدی می شود و همین امر روند پوکی استخوان را در زنان تسریع و تشدید می کند. معمولاً زنان بعد از دوران یائسگی بیشتر از 30 درصد توده استخوانی خود را از دست می دهند و ممکن است دچار شکستگی در نواحی مختلف بدن شوند.

مهمترین علایم پوکی استخوان در زنان :

تراکم استخوان‌های زنان در سال‌های اولیه بعد از آ غاز یائسگی شروع به کاهش چشمگیر می‌‌کند. مهم‌ترین و جدی‌ترین عارضه پوکی استخوان در زنان ، بروز شکستگی‌های استخوانی با کوچکترین و خفیف ترین ضربات می باشد. گاهی حتی عطسه و سرفه باعث ایجاد شکستگی‌های مهم در استخوان‌ها می‌شوند.
شکستگی‌های استرسی ستون فقرات و شکستگی مچ دست هنگام سقوط به روی زمین بسیار شایع است. بعد از سن 70 سالگی، احتمال وقوع شکستگی خطرناک و بسیار پرعارضه مانند شکستگی ستون فقرات، لگن و ران بیشتر است.

پوکی استخوان در مراحل ابتدایی کاملا بدون علامت است . درد های استخوانی و درد لگن در مراحل قبل از پوکی استخوان شایع است. زنان مبتلا به پوکی استخوان شدید ابتدا متوجه کاهش قد، انحناء پشت و در مراحل پایانی ، دچاردردهای شدید ناشی از شکستگی‌های پرخطر خواهند شد.
درد بدون وقوع شکستگی در پوکی استخوان ( استئو پروز ) وجود ندارد. از سایر علایم پوکی استخوان در زنان می توان به کاهش قد ، انحنای ستون فقرات در ناحیه پشت که به صورت خمیده شدن قامت تظاهر می‌کند و مشکلات مربوط به تحلیل رفتن استخوان فک که در دندان و لثه نمایان می‌شود، اشاره کرد. شکستگی‌های ظریف در ستون فقرات می‌تواند باعث لغزش مهره‌های کمری به روی هم و تغییرات حسی‌-حرکتی در لگن و اندام‌های تحتانی نیز بشود. قبل از رسیدن به مرحله‌ پوکی استخوان، یعنی زمانی که استئوپنی وجود دارد، ممکن است فرد مبتلا دچار دردهای آزاردهنده در ناحیه گردن، کمر و سایر استخوان‌ها می شود .

چه افرادی بیشتر در معرض پوکی استخوان هستند؟

زنانی که دچار یائسگی زودرس شده‌اند، خانمهایی که در طی عمل جراحی هر دو تخمدان‌ شان خارج شده ( مثلا بدلیل سرطان رحم ، سرطان تخمدان یا کیست تخمدان و ....) زودتر از سن معمول یائسگی دچار سیر پیشرونده کاهش تراکم استخوان و در نهایت پوکی استخوان خواهند شد.که لازم است تحت نظر متخصص زنان بررسی ها و درمان مناسب و درمواردی هورمون درمانی انجام شود. همچنین خانمهایی که داروهای خاص مانند کورتون ، داروی ضد تیروئید ، داروهای ضد تشنج و هپارین مصرف می کنند و یا تغذیه و تحرک خوبی ندارند نیز بیشتر در معرض خطر هستند.

پوکی استخوان در بارداری و پس از زایمان :

استئو پروز یا پوکی استخوان در بارداری ، ممکن است حتی در یک خانم سالم بدون هیچ بیماری یا مشکل زمینه ای باعث شکستگی‌های غیرعادی شود. پوکی استخوان در بارداری نادر بوده و علت آن ناشناخته است. شکستگی شایع در این نوع پوکی استخوان، در مفصل ران و ستون فقرات اتفاق افتاده و درد بسیار زیادی دارد. خوشبختانه تمام زنان مبتلا، بعد از درمان مناسب، به طور کامل بهبود می‌یابند.
در دوران بارداری بدلیل تغذیه جنین از مادر بافت استخوانی کمی کاهش می یابد . دردهای استخوانی در خانمهای باردار ممکن است نشانه کاهش تدریجی تراکم استخوان باشد که البته اگر تغدیه دوران بارداری و پس از زایمان و مصرف مکمل ها در طی مراقبت بارداری تحت نظر متخصص زنان و زایمان بخوبی صورت گیرد معمولا مشکل خاصی ایجاد نمی شود . زایمان‌های متعدد ، و با فواصل کم ، احتمال کاهش تراکم استخوان در مادر را افزایش می‌دهد.. احتمال بروز علایم پوکی استخوان در زنان جوان که 5 یا بیشتر از 5 زایمان را تجربه کرده‌اند، بسیار بالا است.

پیشگیری از پوکی استخوان در یائسگی :

در مقاله پیشین در این رابطه ، به اصلاح سبک زندگی و تغذیه مناسب بعنوان بهترین راهکار پیشگیری از پوکی استهوان و نیز در کنار درمان اشاره کردیم. اصلاح سبک زندگی شامل موارد زیر است.

• اصلاح رژیم غذایی، یعنی مصرف مواد غنی از کلسیم و ویتامین دی
• محدودیت مصرف نمک، قند و شکر و غذاهای آماده و فست فود
• قطع مصرف تنباکو ( پیپ، سیگار و قلیان )
• قطع مصرف الکل
• تحرک بدنی منظم ( 30 دقیقه پیاده‌ روی منظم روزانه و....)

بهترین روش تشخیص پوکی استخوان :

بهترین و دقیق ترین روش تشخیص پوکی استخوان ، سنجش تراکم استخوان یا دانسیتومتری استخوان است که با استفاده از آن می توان درجه استحکام استخوان های بدن را تعیین کرد. دو نوع اسکن برای سنجش تراکم استخوان وجود دارد. که شامل اسکن مرکزی و محیطی می باشد. در اسکن مرکزی تراکم استخوان های مرکز بدن یعنی ستون مهره و لگن بررسی شده و در اسکن محیطی، تراکم استخوان های محیطی تر مانند مچ دست، مچ پا و انگشتان بررسی می شود.

بهترین سنجش تراکم استخوان در اصفهان:

رایج ترین روش انجام سنجش تراکم استخوان یا دانسیتومتری استخوان ، استفاده از سنجش جذب دو طیف انرژی می باشد. در روشDEXA که در مراکز سنجش تراکم استخوان در اصفهان نیز انجام می شود ، از دو منبع، اشعه ایکس به سمت استخوانی که قصد سنجش تراکم آن را دارند فرستاده می شود. استفاده از دو منبع اشعه ایکس به منظور دقیقتر کردن اندازه گیری است. مقداری از اشعه توسط استخون جذب شده و مقداری از آن از استخوان عبور کرده و از سمت دیگر بدن خارج می شودهرچه تراکم استخوانی بیشتر باشد مقدار بیشتری از اشعه ایکس را جذب کرده و اجازه عبور اشعه کمتری را می دهد و مقداراشعه کمتری به گیرنده می رسد. در صورتی که این مقیاس بصورت معناداری از شاخص پایین تر باشد، بر آن پوکی استخوان اطلاق داده می شود.

• هیرسوتیسم ( پرمویی در خانمها )
  تاریخ انتشار : 1400-05-22تاریخ بروز رسانی : 1402-04-29


• درد لگن در خانمها
  تاریخ انتشار : 1402-06-19تاریخ بروز رسانی : 1403-12-18


• تکرر ادرار در خانمها
  تاریخ انتشار : 1403-04-07تاریخ بروز رسانی : 1403-04-07


• درمان قاعدگی دردناک
  تاریخ انتشار : 1400-05-02تاریخ بروز رسانی : 1401-10-12


• انواع عفونت های زنان
  تاریخ انتشار : 1400-01-26تاریخ بروز رسانی : 1402-09-14